Zoals gemeld is Terry Pratchetts nieuwste boek nu uit, en heb ik het meteen verslonden.
Ik ben er nog niet helemaal uit wat ik van het hele boek vond. Kijk, het is Terry Pratchett, dus het is hoe dan ook subliem. De humor is geweldig, maar hij zet je tegelijkertijd wel aan het denken.
Maar enkel zeggen dat het geweldig was etc. levert geen interessante review op.

Eerst even de beschrijving van het boek zoals mijn voornaamste bron aller boeken, de American BookCenter, die geeft op hun website (www.abc.nl):

Koom Valley? That was where the trolls ambushed the dwarfs, or the trolls ambushed the dwarfs. It was far away. It was a long time ago. But if he doesn’t solve the murder of just one dwarf, Commander Sam Vimes of Ankh-Morpork City Watch is going to see it fought again, right outside his office. With his beloved Watch crumbling around him and war-drums sounding, he must unravel every clue, outwit every assassin and brave any darkness to find the solution. And darkness is following him. Oh…and at six o’clock every day, without fail, with no excuses, he must go home to read ‘Where’s My Cow?’, with all the right farmyard noises, to his little boy. There are some things you have to do.

Was het boek beter dan Nightwatch? Mmmm… ik weet het niet. Nu ik het een halve nacht heb laten bezinken denk ik: nee niet beter, waarschijnlijk wel net zo goed. Maar ik denk dat dat slechts duurt tot mijn volgende herlezing van Nightwatch.
Is Nightwatch voor mij het beste Discworld boek? Ook dat is moeilijk. Het is denk ik het sterkste boek, het meest intense (tot Thud! dan). De dramatische ironie speelt daarin een belangrijke rol. Het is bij het begin van Nightwatch al duidelijk dat de persoon van John Keel tijdens de revolutie om het leven komt.
Hebben we het over luchtigere boeken (maar met een overduidelijke morele boodschap), dan staat Jingo bij mij aan de top. Zoals iemand op een Terry Pratchett forum heel mooi opmerkte: Terry Pratchett heeft een geweldige vooruitziende blik. Lord Rust uit de Discworld boeken, maar vooral in Jingo, is precies George W. Bush jr., al is het vóór zijn tijd geschreven.
Jingo houdt ons een prachtige ietwat verwrongen spiegel voor. Toont de Westerse relatie met de “towelheads” op een manier die je aan het denken zet (als je dat nog niet deed).

Thud! is eigenlijk een mengvorm van deze twee boeken. Het is bevat de intensiteit en duisternis van Nightwatch, en de satirische moralisering van Jingo. Net als in Jingo gaat het om Terry’s afkeer van oorlog en onverdraagzaamheid.

De persoon van “His Grace, Sir Samuel Vimes, The Duke of Ankh Morporkh, Commander of the Watch” wordt verder uitgediept. Meteen in het begin al merkte ik de duisternis in hem op. Hij is een veer die tot het uiterste gespannen staat. Hij is die ene good cop temidden van een verdorven ;-) stad, maar ook voor hem is er een grens. Die spanning, en de dreiging van de uitbarsting van al die duisternis in Vimes, geeft het boek vanaf de eerste bladzijdes de sfeer van Nightwatch.
Maar ook de zachtere kant van Vimes wordt getoond. Zijn gezinsleven, zijn relatie met zijn vrouw Sibyl en vooral zijn zoontje Samuel jr. Zijn streven om iedere dag exact om 6 uur ’s avonds zijn veertien maanden oude zoon voor te lezen uit “Where’s My Cow”, ongeacht wat die dag hem brengt, ongeacht waar hij die middag in verzeild is geraakt. Dat levert de fantastische scene op waarin hij door de stad crosst om op tijd thuis te kunnen zijn :-) Een prachtig voorbeeld voor alle werkende vaders met kleine kinderen.
Het genoemde boek “Where’s My Cow” wordt tegelijkertijd met Thud! uitgebracht en ik ga dat zeker ook kopen, hoewel het een boek voor zeer kleine kinderen is… met een Discworld twist natuurlijk. Het is volgens mij goed dat kinderen op zo’n leeftijd al met de Discworld geconfronteerd worden.
Al dat voorlezen leidt dan onvermijdelijk naar de prachtige en zeer intense scene vlak voor de ontknoping van het boek, waarin Vimes de dan zeer bekende woorden uitschreeuwt: “NO! THAT! IS!! NOT!!! MY!!!! COW!!!!!”. Om te weten wat ik bedoel, zul je het boek moeten lezen.

Zijn er minpunten? Jazeker. Ik heb het gevoel dat er veel herhaald wordt. Het gezichtspunt van Vimes wordt fantastisch uitgewerkt, wat goed te verklaren is, want Terry heeft tijdens een interview verteld dat Vimes zijn favoriete DW persoon is. Op de tweede plaats staat bij hem Granny Weatherwax, ook een van mijn favorieten. De andere personen in het boek echter lijken wat onderbelicht. Ze worden wel uitgewerkt, maar met minder intensiteit.
Bepaalde zinnetjes uit andere boeken worden herhaald. Dit boek is volgens mij het eerste DW boek waarin gebeurtenissen uit andere boeken expliciet en meerdere malen genoemd worden. Tja daar ontkom je niet aan, na 30 DW boeken, maar toch… voelt dat een klein beetje geforceerd aan.
De Patrician, Lord Vetinari, komt ook wat minder goed uit de verf. Al heeft dat ook wel weer zijn charme. De ultieme manipulator lijkt voor het eerst niet helemaal te weten wat hij met de dreiging in zijn stad aan moet. Dat is verfrissend, maar ik mis de heerlijke droogheid en alwetendheid.

Het boek zit als vanouds vol met verwijzingen naar bestaande boeken/films/situaties.
Ten eerste natuurlijk de groeiende onrust en onverdraagzaamheid tussen verschillende bevolkingsgroepen.
Daarnaast de tunnels onder de stad en de mine-signs… dat gaat vast vervolgd worden in een ander boek, als zijnde de Metro.
Dan natuurlijk de (bijna verplichte) nieuwe versie van de Disorganiser, the Goosberry(tm)…, die naast de bekende disorganiser functies ook een nieuwe functie heeft: iHUM, waarmee je je favoriete muziek af kunt spelen…
De hilarische koets-rit (“Something happens at 13 mph”, verwijzing naar Back to the Future) en natuurlijk de verwijzing naar de Davinci Code met de hele verhaallijn over het gestolen schilderij dat het geheim van de slag bij Koom Valley bevat.

Al met al is het een boek dat wat langzaam opstart, zeer intens is, soms zelfs iets te donker voor een DW boek, aardig wat humor bevat, al is het minder dan bijv. in Monstrous Regiment, en een bevredigende ontknoping heeft. Het boek had langer door mogen gaan van mij, maar dat vind ik van ieder boek van Terry Pratchett.

Nu is het weer een jaar wachten op het volgende DW boek voor volwassenen. Gelukkig komt in de tussentijd (hopelijk) het volgende “Tiffany Aching - Nac Mac Feegle” boek uit: Wintersmith.